søndag 15. april 2018

Blå tå

Med ei idl og blå tå
kan eg ikkje gå
skona vert for små
eg får dei ikkje på

Om grudn kan eg seia så
ein vase tong fadn minste tå
og farga hedne raud og blå
og eg får ikkje skona på

I måro må eg ut å gå
så då lyt skona jammen på
eg trur eg malar tånæ grå
då får eg sikkert skona på


søndag 8. april 2018

Lukkestunda

Lukkestunda
kan ikkje fangast
hastig som den er

Lukke er smilet i tåra
og varme i kulden

Lukke er blikket som såg
og hender som møtes

Lukke er tonen
som finn hjartestrengen

Lukkestunda
kan ikkje fangast
flyktig som den er

Lukkestunda
kan gøymast
varig som den er

søndag 1. april 2018

Den tredje dagen

Vi hadde visst gløymt det
Han hadde då snakka om den tredje dagen
men det var ikkje i tankane lenger
Forvirringa var for stor
og grava den var tom

Så var han der på nytt
Levande, ukjent og kjent
Mange fekk møta han
og vart oppstodevitne
Ikkje alle omstridte sanningar har hatt så mange augnevitne

"Det er fullført", hadde han sagt på krossen
Soninga måtte fullførast og
dødens makt måtte brytast
av Gudssonen
på ein kross og
frå ei grav

Han hadde sagt "eg lever og de skal leva", og
"den som lever og trur på meg skal leva om han så døyr"

"Troens øye ser det, han gir liv og fred"
Du forunderlege Herre
Takk for det fullførte!

fredag 30. mars 2018

Det er over- dagen

Det er over
Han tapte
Det er "det er over- dagen"

Krossen er tom
Meisteren er lagt i ei grav

Det er dagen for sorg og reorientering

Kan det ventast noko meire, kan det vel undrast
Dagen er ikkje dagen for dei store orda

Hadde eg vore mellom dei som trudde på han
gjekk eg nok sorgtyngd frå Golgata langfredagen
Hadde eg teke han for ein spottar
ville eg kanskje tru at eit problem hadde vorte løyst

Men orda frå krossen
ville fylgt med
Som eit gryande håp eller ei vaknande uro

"Det er fullført", hadde han sagt
Kva tydde det?
Det måtte nok grunnast på dette på denne "Det er over- dagen."

søndag 25. mars 2018

Om eg var der

Om eg var der -
hadde eg hylla han
eller hadde eg vendt meg bort?
Hadde eg kjent glede
eller hadde eg vore ein av dei ansvarlege
som kalla saman mitt høge råd?

Kven var denne palmesøndagsmannen?
Kva hadde eg gjort om eg var der?

Hadde eg funne palmegreiner?
Hadde eg teke jakka av meg
og lagt den for føtene hans,
eller ville eg rista på hovudet
og kjent vreide i hjarta?
Ville eg sendt han bort
eller ville eg hylla han?

Det kan eg ikkje svara på.

Men underleg nok, i dag kan eg sei med gravvaktene
"Sanneleg, han var Guds son!"
Han er verd vår takk og våre "palmegreiner"!

torsdag 15. mars 2018

Å få sagt det

Med fare for å falla for eigen dom og glorifisering av ei anna tid, deler eg dette! Ikkje noko stort åndsverk, men eg seier som karane ved mjølkerampen : "Godt å få sagt det"(og facebook vil eg jo ha...)

Gjev meg ein god gamal mjølkeramp
og karar med meiningars mot 
som syns det er godt å få sagt det 
som treng å få kjenna dei sa noko stort

Gjev meg eit kvinnfolk med forkle
som ymtar om mykje og mangt
som sladrar og kviskra og bløffar
og lett kjem med verda på kant

Ta frå meg ei lettvindt facebook 
med styggaste tankar og utenkte ord
som enkelt og frekt svertar andre
og trur den er klokast på jord

onsdag 7. mars 2018

Nebbet mot nord

Om eg var ei erle
ei lett lita erle
Då hadde eg starta 
returen mot nord
For tida er inne
til gratis å finne 
første billett og snu nebbet mot nord

Eg er inga erle
inga lett lita erle
Eg er 'kje i syden
treng ingen billett
Eg er her og lengtar
frys litt og ventar
at erla gjer rett og snur nebbet mot nord 

Kom hit vesle erle
du trippande erle
I går så skein sola
i dag så fell snøen
Men dette går over
og visst vert det vårver
når du tek til vett og snur nebbet mot nord

søndag 4. mars 2018

Draumen

Frå det gøymde
med natta og svevnen
kjem dei stundom
- i draumen

Meir enn eit bilete
meir enn ein tanke
er draumen
Så levande 
i dyrebare sekund

Dei som er gøymt
er ikkje gløymd
i mor sin tanke og sinn

Stundom takkar ho for draumen
- og ein gong er det ingen draum!


onsdag 28. februar 2018

Lyset og kulden

Takk for dagen - for sola og lyset!
Takk for lyset som skin på skitne vintervindauge.
Det er heilt greit i dag!
Lyset er godt for sjel og sinn!

Ute er det isande kaldt.
Det gjer ikkje noko kan eg tenkja, eg som har mykje ved og ei varm og god stove.

- De kan godt vera svoltne ei stund, men at de frys - det likar eg ikkje, sa mor når vi kom kalde og frosne inn frå vinterdagen.
Så varma ho tjukke leistar på omnen, og la strykejernet eller ein varm murstein i sengene våre.

Tanken på dei som frys på gater og i skur når natta snart kjem, snik seg inn i stovevarmen min.
Eyvind Skeie si bøn, som avsluttar seks av dei sju versa i salmen "Vi er barna fra Betlehem" surrar i meg. Bøna er denne "Gud hjelpe alle som fryser".

Skulle ønskja han som styrer vintersola hadde ekstra varme med til dei som frys!
Godt å vita at han i alle fall har ein del folk, senger, kyrkjer og stader med omsorg og varme til dei som manglar varme når den iskalde natta kjem!

Eg skal så sanneleg ikkje klaga over avslørte skitne vindauge.
Ein kan avslørast for verre forsømmingar enn vindaugsvask!

lørdag 3. februar 2018

Februargreina

nakne, svarte vintergreiner
har si lukkestund
i skumringstimen
når februarsola spelar opp for dei 
med ein himmelglans
som får kvar grein og kvist
til å kjenna seg
sett
og
vakre
der dei strekkjer seg 
oppover 
som stolte
mottakarar av natta


tirsdag 30. januar 2018

Forståsegpåarar

snakkar
pratar
meiner
kommenterer
synsar
diskuterer
vurderer

så mykje tid
så mange ord
om det som er
om det som ikkje er
om det som kanskje aldri blir

lånar likevel øyra
i håp
om at
noko godt er sant og
mykje vondt er feil

kven kan vel forstå denne verda...

onsdag 24. januar 2018

Høyra og hugsa!

Har nett lese ein artikkel om å høyra og å hugsa!
Den gav meg som hørselshemma nye perspektiv. 
For å sei det enkelt så var konklusjonen at den som høyrer dårleg, også hugsar dårleg.
Dette fordi ein brukar så mykje energi på å få ting med seg
at ein kjem på etterskot i det som vert sagt. Av den grunn får
ikkje hjernen tid til å lagra det som vert høyrt! (Luthersk kirketidende 19.01.18)

Kanskje er det slik. 
Dette synes i alle høve å vera ei forståeleg forklaring for det "å ikkje hugsa",
sjølv om dette neppe er heile forklaringa for ei som går i sitt syttiende år.

Eg minnest han Anders på Høyen, smeden i min barndom, sa det slik:
"Det er ikkje det at eg høyrer så tungt, men eg høyrer så mykje seint."
Han sa ikkje noko - så langt eg veit - om å hugsa, 
men det å høyra seint, er nok noko mange hørselshemma opplever.

For tida høyrer vi at somme i det politiske miljøet ikkje hugsar!
- Dei beklagar, men dei hugsar ikkje. Same kor mykje dei tenkjer,
samsnakkast og hjelper kvarander, så er det ting som er blåst ute av minnet!
Men i dag synes dei det er "heilt forferdeleg" om slikt skjer - det som dei ikkje kan hugsa at dei har høyrt noko om!

For meg er det ikkje vanskeleg å skjøna at ein kan gløyma, eller at ein "høyrer seint"! 
Men somme ting brenn seg fast - sender pilar inn i hjarta og mage, og får tårer til å spretta 
fordi det er så vondt, så feil, så uhøyrt!
Somme ting høyrer vi med heile oss, ikkje berre gjennom øyrene!

- Men noko vanskeleg, leit og vondt er blåst bort av minnet til desse røynde politikarane! 
Somme ting som har blitt fortalt - ting som burde setja så djupe spor i eit menneske at ansvarskjensla vakna og sette ei leiing i aktivitet, det kan ein diverre ikkje hugsa! Det er ikkje logisk!!

Og om det er dårleg hørsel som spelar minnekortet "eit puss" så er kanskje det det minste problemet!

torsdag 18. januar 2018

Fuglane

I dag kom dompappen.
Han har vore fråverande på fuglebrettet i heile vinter.

Han er stilig, dompappen,
og eg ser at han veit det.
Stolt og rak sette han seg på toppen av brettet,
såg seg om, og tok kontroll.
Meisene skvatt seg unna,
alle unntatt spettmeisa.
Den lever sterkt på sitt lange, spisse nebb!
Også desse skapningane kjenner til rang, makt og stas!

Men meisene er i fleirtal i buskene her på tunet,
og i skrivande stund er det dei som rår.
Lauvmeis, bladmeis, kjøttmeis og blåmeis!
Men også dei flyktar for meisa med det store nebbet.

Eg saknar grønfinken - dei kom i flokkar,
og bokfinken som kløyver solsikkefrøet så enkelt.
Og så saknar eg spurven,
den enkle spurven, som var som eit husdyr å rekna
utanfor fjøs og bakeri i "gamle dagar".
No finn eg dei berre litt malplassert, inne på kjøpesentra.
Kanskje eg må kjøpa litt mjøl!

Og så kjem svarttrosta.
Det likar eg ikkje, og undrar meg på kvifor.
Men den er for stor til å koma inn på bretta,
og må finna seg i "å metta seg" av det som fell frå
dei " rike (små) sitt bord"!
Det vart jo ein fin tanke!!
Eg smiler litt her eg set - men kanskje eg ikkje skulle det  -

Og rundt dei alle fell snøen tett.
Eg sit varmt og godt innanfor glaset.
Har det stemningsfult og fint.
Ser, tenkjer, undrast og "pratar ned" til deg - det eg ser!

Og så tenkjer eg at det ikkje er det verste eg kunne gjera på ein dag som denne!
"Sjå på fuglane under himmelen" (og på fuglebrettet).


lørdag 13. januar 2018

Avslørt

vintersola
sine
låge kalde strålar
avslører -
skin ærleg
på det vi ikkje vil sjå

ikkje berre hjå dei hine

søndag 7. januar 2018

Frå minneboka

Ho hadde reist med nattbåt før, og hadde gjort seg sine erfaringar med den reisemåten. Den unge misjonsdama med kvit koffert, gitar og lysbileteapparat hadde tråla bygder, byar og dalar i dei to fylka ho hadde som arbeidsområde. Ho lika ikkje å reisa med buss, bilsjuk som ho alltid vart.

Med båt var det annleis, ho hadde vore heldig med veret på turane sine. Minuset med denne reisemåten var at natta gjekk til reising, og at ho kom fram grytidleg om morgonen dit ho skulle, og dagen som låg framom vart lang.

Ein gråkald morgon gjekk ho av båten før tettstaden hadde vakna. Kaien var som kaiar flest, grå og trist, med ein godt vaksen mann som tok i mot og sende trossa tilbake, og med eit kaldt venteskur med røykelukt og vått golv. I det skuret skulle ho sitja til ho vart henta og køyrt til skulen der ho skulle ha mange misjonstimar.

Båten la frå land, og den unge misjonsdama sat åleine i skuret på kaien. Då "trossemannen" kom inn, spurde han kvar ho kom i frå, og kvar ho skulle. Han tenkte visst at dette ville bli både stussleg og kaldt for henne, og tilbydde dama å koma inn på rommet hans. Blåøygd takka ho ja.

Det vart ein underleg morgon. Ho kom inn på eit gulgrønt trist rom med ein stol og ei seng. "Eg slenge meg nedpå eg" sa han då vi kom inn. Han meinte han trong å sova litt lenger, og la seg så lang han var på senga. Ho sat stille på stolen og undra seg litt.
Men søvnen kom visst ikkje. Han klaga seg over ein arm som verkte, og ho hadde ikkje så mykje å svara på det, men kjente seg ikkje til pass. Ho ville helst gått ut att på venterommet, men ville ikkje vera uhøfleg heller, det var trass alt varmare på dette rommet enn på venterommet. Det fekk stå sin prøve ei stund til.
Så begynte han å prata og fortelja på sin typiske dialekt. Ho hadde alltid funne underhaldning i dialektar, og lika å etterapa dei når ho kom heim og skulle fortelja.
Han fortalde om krig og fattigdom, om søsken og arbeid, og så kom historien om den gongen han hadde skada armen, den som no plaga han. Den soga vart lang og detaljert, og ho ser den tydeleg for seg den dag i dag. Kvar gong ho reiser over dette fjellet, så kjem denne historien for henne. Det var her lukka og armen fekk langvarig skade - kanskje livslang skade - for ein av "trossemennene" langs Norgeskysten.

Kort fortalt så hadde han vore på friarferd over fjellet på ski. Han hadde ramla og øydelagt armen, og streva seg til folk, åleine som han var. Armen vart aldri bra att, og jenta vart aldri hans.

Ho med kvit koffert, gitar og lysbildeapparat sat og lytta, sa ha og ja, ho kunne ikkje anna enn få litt vondt av han, men håpa at klokka skulle gå fort.
Timane gjekk og ho kom seg uskada gjennom det, men ein lærdom rikare vart ho også.

Då ho kom heim og fortalde mor og søstre om denne underlege morgonen, sa mora - "gjekk du inn på rommet hans?" Ho var tydeleg skeptisk i stemma.

I desse metoo-tider skjønar ho at mora vart skeptisk, ho skjøna det forresten alt då, og ho visste med seg sjølv at kom ho hit att ein annan grytidleg morgon, så skulla ho takka høfleg nei.

Dette vart ingen dramatikk!
men eit spesielt minne
for ei som den gong
var ei ung og uerfaren misjonsdame
som sat på ein stol i eit gulgrønt rom
der ein trossemann
med ein dårleg arm
låg på ei seng
og fortalde om livet sitt
som ikkje hadde vorte heilt slik han hadde drøymt om.

lørdag 6. januar 2018

År 2018 etter Kristus

Ei tidsrekning har sitt utgangspunkt.
I vår kultur har tidsrekninga starta med Kristi fødsel, og mange finn det framleis naturleg å sei at vi lever i år 2018 e. Kr.
Vi erfarer etter kvart at det har blitt unaturleg for ein del å sei det slik, og at nye måtar å uttrykkja tidsrekninga på, arbeider seg fram.
"Vår tidsrekning" har blitt vanleg i somme samanhengar, slik f eks Store norske leksikon brukar det.

Men det rare er at "Vår tidsrekning" likevel er ei tidsrekning som tek utgangspunkt i same tidsrekninga som "etter Kristus". Tidsrekninga er den same, men ein vel ein annan måte å sei det på. "Vår tidsrekning" startar også ved år 0, og så langt eg skjønar har ikkje år 0 fått ny grunngjeving.
Det er vel uttrykket etter Kristus som blir problemet - ikkje fakta.

Men dette er faktisk ikkje så viktig for meg, og det er ikkje difor eg skriv dette. Det er viktigare kampar enn denne tenkjer eg.
Bakgrunnen for mi enkle filosoferinga om dette tema, var ein samtale med eit barnebarn ein kveld.

- Kor gamal er Jesus var spørsmålet eg fekk av eit lyst lite hovud.
- Vi reknar at vår tidsrekning starta med Jesus sin fødsel, og det året har blitt vårt år 0, og no er vi i 2018, svara eg.
- Då er Jesus 2018 år, vart svaret. Kjapt tenkt, synes bestemor!
Samtalen gjekk vidare, og spørsmålet vart etter kvart: Er det heile sanninga? Er Jesus 2018 år?

I følgje apostelen Johannes sitt juleevangelium står det at han "var i opphavet hjå Gud. Alt vart til ved han....." Dette ordet kom bestemor i tanken.
- Så kom han til jord som eit lite barn, og tidsrekninga vår starta!
- Ja, slik var det, og vi vart einige om at eigentleg var Jesus mykje eldre. Han var heilt frå starten!
Vi gjorde det ikkje vanskelegare enn som så!
Og det som skjedde i det vi kallar år 0, var ei så stor hending at vi nett har feira jul og Jesu fødsel over heile verda! Det synetes vi to var ein fin tanke!

Eit lite barn som vi kristne trur er Gud son, har prega tru og kultur i vår del av verda i 2000 år.
Han som kom for å bli lyset til verda og verda sin Frelsar, han vart også utgangspunkt for både "etter Kristus" og "Vår tidsrekning".

Eg kan skjøna at dei som ikkje identifiserar seg med kristen tru synes dette er noko rart. Eg har respekt for det, og trur ikkje det er kva vi kallar tidsrekninga vår for som reddar verda, ei heller den kristne trua.
Eg vel heller å sjå stort på å få formidla kvifor vår tidsrekning starta som den gjer til nye generasjonar! Kven var dette viktige barnet! Eg trur nysgjerrige hovud vil ha svar på det!
Den jobben må vi ta, og den er slik eg ser det mykje viktigare enn kva vi kallar ei tidsrekning.